Przelew ELIXIR to zwykły krajowy przelew bankowy w złotówkach, przesyłany pomiędzy rachunkami prowadzonymi w różnych bankach. Prawdopodobnie korzystałeś z niego już setki razy, nawet jeśli podczas zlecania przelewu nigdzie nie wybierałeś opcji „ELIXIR”. To właśnie tym systemem bank wysyła większość standardowych przelewów do innych banków. Pieniądze nie są jednak przekazywane natychmiast, lecz rozliczane podczas jednej z trzech sesji odbywających się w dni robocze.
Jeżeli zależy ci na przesłaniu pieniędzy w kilka sekund, szukasz usługi Express Elixir. Nazwy są podobne, lecz sposób działania i szybkość przekazania środków znacząco się różnią. Zaraz pokażę ci, gdzie leży różnica i dlaczego bank nie przesyła każdego zwykłego przelewu natychmiast.
- Co to jest przelew ELIXIR?
- Jak działa przelew ELIXIR i kiedy dociera?
- ELIXIR, Express Elixir czy BLIK – co wybrać?
Co to jest przelew ELIXIR?
ELIXIR jest elektronicznym systemem rozliczeń międzybankowych prowadzonym przez Krajową Izbę Rozliczeniową, czyli KIR.
System działa od 1994 roku i umożliwia bankom przekazywanie informacji o przelewach, poleceniach zapłaty oraz innych rozliczeniach w złotówkach. Nie jest osobnym rodzajem konta, aplikacją ani usługą, którą trzeba wcześniej uruchomić. Jest częścią infrastruktury bankowej działającej w tle.
Mówiąc prościej: gdy przesyłasz pieniądze z PKO BP do ING, mBanku, Pekao albo innego banku, oba banki potrzebują systemu, który prawidłowo rozliczy tę operację. Taką rolę pełni ELIXIR.
Jeżeli przelewasz pieniądze pomiędzy dwoma kontami prowadzonymi w tym samym banku, system ELIXIR zazwyczaj nie jest potrzebny. Bank księguje wtedy operację wewnątrz własnego systemu, dlatego środki przeważnie pojawiają się na drugim rachunku od razu. ELIXIR wchodzi do gry przede wszystkim wtedy, gdy nadawca i odbiorca korzystają z różnych banków.
Zlecając zwykły przelew krajowy do innego banku, najczęściej już korzystasz z systemu ELIXIR. Nie musisz szukać tej nazwy w aplikacji ani zaznaczać dodatkowej opcji.
Nie przesyłamy przy tym fizycznej gotówki ani pliku z pieniędzmi. Bank przekazuje komunikat płatniczy, KIR rozlicza wzajemne należności banków, a właściwy rozrachunek odbywa się na rachunkach banków w Narodowym Banku Polskim. Dopiero później bank odbiorcy księguje odpowiednią kwotę na wskazanym rachunku klienta.
Jak działa przelew ELIXIR i kiedy dociera?
Zwykłe przelewy ELIXIR nie są rozliczane pojedynczo natychmiast po naciśnięciu przycisku „wyślij”. Banki zbierają dyspozycje klientów i przekazują je do KIR w określonych turach. Nazywamy je sesjami wychodzącymi. Po rozliczeniu płatności bank odbiorcy przyjmuje środki podczas własnej sesji przychodzącej i księguje je na koncie adresata.
KIR przeprowadza trzy sesje rozliczeniowe ELIXIR w każdym dniu roboczym:
- sesja poranna – o godzinie 9:30;
- sesja południowa – o godzinie 13:30;
- sesja popołudniowa – o godzinie 16:00.
Nie oznacza to, że przelew pojawi się na koncie odbiorcy dokładnie o jednej z tych godzin. Każdy bank ma jeszcze własny harmonogram sesji wychodzących i przychodzących. Jeśli zlecisz przelew przed godziną graniczną pierwszej sesji swojego banku, pieniądze często dotrą jeszcze tego samego dnia. Dyspozycja wysłana wieczorem, w sobotę albo podczas święta zaczeka zwykle do najbliższego dnia roboczego.
Przykład? Wysyłasz pieniądze w piątek o godzinie 21:00. Bank przyjmuje zlecenie, ale nie przekazuje go do rozliczenia podczas weekendu. Przelew trafia do najbliższej sesji wychodzącej w poniedziałek, a później musi jeszcze zostać odebrany i zaksięgowany przez drugi bank. Właśnie dlatego zwykły przelew wykonany w piątek wieczorem potrafi pojawić się u odbiorcy dopiero w poniedziałek.
Dlaczego banki nie przesyłają wszystkich pieniędzy natychmiast?
Technicznie da się rozliczać przelewy w czasie rzeczywistym, czego dowodem jest Express Elixir. Zwykły ELIXIR działa jednak w modelu sesyjnym, ponieważ banki rozliczają dużą liczbę operacji zbiorczo. KIR stosuje przy tym netting, czyli kompensowanie wzajemnych należności. Zamiast przekazywać osobno pełną kwotę każdego przelewu, system oblicza końcowe saldo rozliczeń pomiędzy bankami.
Wyobraź sobie, że klienci banku A wysłali do banku B łącznie milion złotych, a klienci banku B przesłali w przeciwną stronę 800 tysięcy złotych. Po kompensacie do rozrachunku pozostaje 200 tysięcy złotych. Według KIR taki model ogranicza płynność potrzebną bankom do obsługi rozliczeń nawet o 70%, a to obniża koszty działania całego systemu.
Więcej informacji znajdziesz w oficjalnym opisie systemu ELIXIR na stronie KIR.
ELIXIR, Express Elixir czy BLIK – co wybrać?
Do zapłacenia rachunku, wysłania pieniędzy rodzinie albo uregulowania faktury bez presji czasu wystarczy zwykły przelew ELIXIR. Najczęściej jest bezpłatny i trafia do odbiorcy tego samego albo następnego dnia roboczego. Jeśli termin upływa za kilka minut, odbiorca czeka na wydanie towaru albo pieniądze muszą dotrzeć w weekend, wybierz Express Elixir lub przelew BLIK na telefon.
| Rodzaj przelewu | Kiedy dociera? | Co trzeba podać? | Najważniejsze ograniczenie |
|---|---|---|---|
| ELIXIR | Według sesji w dni robocze | Numer rachunku odbiorcy | Nie działa natychmiast w weekendy i święta |
| Express Elixir | Zwykle w kilka sekund | Numer rachunku odbiorcy | Limit i dostępność ustala bank |
| Przelew BLIK na telefon | Zwykle w kilka sekund | Numer telefonu odbiorcy | Numer musi być zarejestrowany w usłudze |
| SORBNET | Zazwyczaj tego samego dnia roboczego | Numer rachunku odbiorcy | Wyższa opłata i określone godziny realizacji |
Czy Express Elixir nadaje się do większych przelewów?
Tak, ale trzeba sprawdzić limit w swoim banku. Sam system Express Elixir obsługuje standardowo pojedyncze przelewy do 100 000 zł, natomiast bank klienta ustala własny limit. Różnice są ogromne. ING informuje o możliwości przesłania do 100 000 zł, mBank ogranicza klienta indywidualnego do 10 000 zł i trzech przelewów ekspresowych dziennie, a w Erste Bank Polska limit Express Elixir wynosi 5 000 zł.
A więc nie zakładaj, że każda duża płatność przejdzie natychmiast.
Przed zakupem samochodu, wpłatą zadatku albo spłatą zobowiązania sprawdź w aplikacji maksymalną kwotę, opłatę oraz dostępność banku odbiorcy. Przy kwotach przekraczających limit Express Elixir rozwiązaniem pozostaje zwykły ELIXIR albo SORBNET.
Express Elixir działa w systemie KIR przez całą dobę, również w soboty, niedziele i święta. Banki przeprowadzają jednak prace serwisowe i ustalają własne godziny dostępności. Do wykonania transakcji potrzebne są też dwa banki obsługujące usługę w danym momencie: bank nadawcy oraz bank odbiorcy.
Dlaczego przelew natychmiastowy jest płatny?
KIR nie pobiera opłaty bezpośrednio od klienta. Cenę ustala bank prowadzący rachunek. Standardowy ELIXIR jest rozliczany zbiorczo podczas sesji, natomiast Express Elixir wymaga obsłużenia płatności od razu, utrzymywania dostępności systemu przez całą dobę oraz zabezpieczenia odpowiedniej płynności. Banki traktują go więc jako usługę dodatkową.
Opłata zależy od banku i rodzaju konta. W wielu ofertach przelew natychmiastowy kosztuje około 5 zł, ale wybrane rachunki zapewniają określoną liczbę takich operacji bez opłat. Zanim zatwierdzisz płatność, aplikacja powinna pokazać jej cenę.
BLIK na telefon jest świetny przy codziennych rozliczeniach i nie wymaga znajomości numeru konta. Express Elixir sprawdza się przy wyższych kwotach oraz wtedy, gdy odbiorca podaje tradycyjny numer rachunku. Dokładne różnice pomiędzy tymi metodami opisałem w poradniku BLIK czy Express Elixir – co wybrać?. Jeśli nie wiesz jeszcze, gdzie faktycznie trafiają środki przesłane na numer telefonu, przeczytaj również, co to jest przelew BLIK na telefon.
Masz kilka godzin i jest dzień roboczy? Wybierz zwykły ELIXIR. Pieniądze muszą dotrzeć teraz? Sprawdź Express Elixir. Nie znasz numeru konta odbiorcy? Przelew BLIK na telefon będzie najprostszym rozwiązaniem.
