Babciowe 2026 wynosi 1500 zł miesięcznie na dziecko albo 1900 zł, jeśli dziecko ma odpowiednie orzeczenie o niepełnosprawności. Oficjalna nazwa świadczenia brzmi „Aktywni rodzice w pracy”. O pieniądze występuje rodzic lub uprawniony opiekun, a ZUS przelewa je na rachunek podany we wniosku. Babcia nie składa dokumentów i nie musi nawet sprawować opieki nad dzieckiem. Nazwa „babciowe” przyjęła się dlatego, że rodzice mogą przeznaczyć pieniądze na wynagrodzenie babci, dziadka, niani albo innej osoby opiekującej się maluchem.
O takim rozwiązaniu zrobiło się głośno podczas kampanii wyborczej w 2023 roku, a następnie w czasie prac nad ustawą w 2024 roku. Program Aktywny Rodzic ruszył 1 października 2024 roku i nadal obowiązuje w 2026 roku.
- Co to jest babciowe i program Aktywny Rodzic?
- Komu przysługuje babciowe w 2026 roku?
- Jak uzyskać świadczenie Aktywni rodzice w pracy?
Co to jest babciowe i program Aktywny Rodzic?
Babciowe jest świadczeniem dla aktywnych zawodowo rodziców dzieci w wieku od 12. do 35. miesiąca życia. Jego celem jest ułatwienie rodzicom kontynuowania pracy i zorganizowania opieki nad maluchem. Dziecko może pozostać w domu z babcią, dziadkiem, pełnoletnim rodzeństwem, nianią albo inną wybraną osobą. ZUS nie wymaga wskazywania we wniosku, że opiekę sprawuje akurat babcia. Nie trzeba również przedstawiać rachunków potwierdzających, na co wydano świadczenie.
Program Aktywny Rodzic składa się z trzech różnych świadczeń:
- Aktywni rodzice w pracy – 1500 lub 1900 zł dla rodziców spełniających warunek aktywności zawodowej.
- Aktywnie w żłobku – dofinansowanie pobytu dziecka w żłobku, klubie dziecięcym albo u dziennego opiekuna.
- Aktywnie w domu – 500 zł miesięcznie dla rodziców, którzy nie korzystają z dwóch wcześniejszych świadczeń.
Na jedno dziecko za ten sam miesiąc przysługuje tylko jedno z tych świadczeń. Jeżeli dziecko chodzi do żłobka, rodzic nie wybiera „babciowego”, lecz świadczenie „Aktywnie w żłobku”. Gdy rodzice nie pracują i opiekują się maluchem w domu, właściwym rozwiązaniem jest „Aktywnie w domu”.
Kto otrzymuje przelew – rodzic czy babcia?
Pieniądze otrzymuje rodzic albo inny uprawniony wnioskodawca. ZUS wysyła je na numer rachunku wpisany w formularzu. Babcia nie składa wniosku, nie otrzymuje przelewu bezpośrednio z ZUS i nie musi rozliczać się z urzędem z otrzymanego przez rodziców świadczenia.
Rodzice sami decydują, czy pieniądze przekażą osobie opiekującej się dzieckiem. Mogą również podpisać z babcią, dziadkiem albo nianią umowę uaktywniającą. Nie jest ona warunkiem otrzymania babciowego. Pozwala natomiast oficjalnie zatrudnić opiekuna, a składki od części wynagrodzenia są finansowane na zasadach określonych w przepisach.
Komu przysługuje babciowe w 2026 roku?
Świadczenie przysługuje matce, ojcu, osobie samotnie wychowującej dziecko, opiekunowi faktycznemu występującemu o adopcję, rodzinie zastępczej oraz osobie prowadzącej rodzinny dom dziecka.
Nie obowiązuje kryterium dochodowe.
Rodzina zarabiająca 6000 zł nie otrzyma mniej tylko dlatego, że inna rodzina ma niższy dochód. ZUS bada jednak aktywność zawodową oraz podstawę, od której opłacane są składki.
- Dziecko ma od 12 do 35 miesięcy – świadczenie przysługuje od miesiąca ukończenia 12. miesiąca do końca miesiąca ukończenia 35. miesiąca.
- Oboje rodzice są aktywni zawodowo – pracują, prowadzą działalność, podlegają ubezpieczeniu w KRUS albo wykonują pracę w ramach stosunku służbowego.
- Rodzice osiągają wymagany poziom aktywności – liczy się podstawa składek, a nie sam fakt posiadania umowy.
- Dziecko pozostaje poza opieką instytucjonalną – nie chodzi do żłobka, klubu dziecięcego, przedszkola i nie korzysta z dziennego opiekuna.
Ile trzeba zarabiać, żeby otrzymać babciowe?
Łączna podstawa składek obojga rodziców musi wynosić przynajmniej 100% minimalnego wynagrodzenia. W 2026 roku płaca minimalna wynosi 4806 zł brutto. Podstawa każdego z rodziców nie może być niższa niż 50% tej kwoty, czyli 2403 zł. Dla przedsiębiorcy korzystającego z ulgi na start, preferencyjnych składek albo Małego ZUS Plus indywidualny próg wynosi 30%, czyli 1441,80 zł. Jednocześnie rodzice nadal muszą wspólnie osiągnąć wymagane 4806 zł podstawy.
Samotny rodzic nie wykazuje aktywności drugiej osoby, lecz jego własna podstawa musi wynosić przynajmniej 100% minimalnego wynagrodzenia, czyli w 2026 roku 4806 zł.
Czy osoba bezrobotna dostanie babciowe?
Osoba bezrobotna nie spełnia warunku aktywności zawodowej tylko dlatego, że jest zarejestrowana w urzędzie pracy.
Jeżeli dziecko wychowuje wspólnie dwoje rodziców i jeden z nich nie pracuje, rodzina nie otrzyma świadczenia „Aktywni rodzice w pracy”. Urlop wychowawczy oraz zawieszona działalność gospodarcza również nie są uznawane za aktywność zawodową na potrzeby tego świadczenia.
Nie każda przerwa w wykonywaniu pracy oznacza utratę babciowego. Rodzic pozostający w zatrudnieniu i pobierający zasiłek macierzyński, chorobowy, opiekuńczy, świadczenie rehabilitacyjne albo wynagrodzenie za czas choroby nadal jest traktowany jako aktywny, jeżeli spełnia pozostałe wymagania.
Po utracie pracy prawo do świadczenia pozostaje do końca miesiąca następującego po miesiącu, w którym przestał być spełniany warunek aktywności. Z takiego okresu ochronnego można skorzystać dwa razy podczas pobierania babciowego. Później rodzic może wystąpić o świadczenie „Aktywnie w domu” wynoszące 500 zł.
Jak uzyskać świadczenie Aktywni rodzice w pracy?
Wniosek składa się wyłącznie elektronicznie. Nie trzeba iść z papierowym formularzem do urzędu ani wysyłać babci do placówki ZUS.
- Wybierz sposób złożenia wniosku – eZUS/PUE ZUS, aplikację mZUS, portal Emp@tia albo bankowość elektroniczną banku obsługującego świadczenie.
- Podaj dane rodziców i dziecka – ZUS potrzebuje również informacji o osobie, z którą wspólnie wychowujesz dziecko.
- Wskaż aktywność zawodową – wpisz dane dotyczące pracy, działalności, ubezpieczenia w KRUS albo zatrudnienia za granicą.
- Dodaj wymagane dokumenty – dodatkowe załączniki dotyczą między innymi opieki naprzemiennej, adopcji, pieczy zastępczej, pracy zagranicznej lub pobytu cudzoziemca.
- Podaj swój rachunek bankowy – właśnie na to konto ZUS przeleje świadczenie.
ZUS sam sprawdza większość informacji o składkach i ubezpieczeniach znajdujących się w jego systemie. Rodzic nie dołącza standardowo comiesięcznych zaświadczeń od pracodawcy. Jeżeli danych zabraknie, zatrudnienie odbywa się za granicą albo sytuacja wymaga dodatkowego wyjaśnienia, wezwanie do uzupełnienia dokumentów pojawi się na koncie eZUS.
Wniosek najlepiej złożyć w miesiącu, w którym dziecko kończy 12 miesięcy. Wtedy świadczenie zostanie przyznane od początku tego miesiąca. Jeżeli rodzic złoży dokumenty później, pieniądze będą przysługiwały dopiero od miesiąca złożenia wniosku. ZUS ma do dwóch miesięcy na rozpatrzenie kompletnego formularza.
Najważniejsze: babciowe nie wymaga posiadania babci, zatrudnienia jej ani przekazywania jej całych 1500 zł. Wymaga natomiast aktywności zawodowej rodziców, odpowiedniego wieku dziecka i złożenia elektronicznego wniosku do ZUS.
Aktualne zasady i formularz znajdziesz w oficjalnym poradniku Uzyskaj świadczenie Aktywni rodzice w pracy. Sprawdź również nasze zestawienie dofinansowań i świadczeń przysługujących rodzinom.
