W osobnym artykule wyjaśniłem już, co to jest BLIK i do czego możemy go wykorzystać. Tym razem pójdziemy o krok dalej. Chciałbym skoncentrować się na samym mechanizmie i dokładnie opowiedzieć ci, jak działa BLIK. Jak to możliwe, że za sprawą sześciocyfrowego kodu płacimy za zakupy, przesyłamy pieniądze albo wypłacamy gotówkę z bankomatu, chociaż nie mamy przy sobie karty? Telefon służy do rozpoczęcia i zatwierdzenia operacji, natomiast środki nadal znajdują się na rachunku bankowym. Kod pozwala systemowi rozpoznać użytkownika i połączyć go z płatnością, wypłatą albo inną operacją wykonywaną w tym samym momencie.
W całym procesie uczestniczą aplikacja bankowa, bank użytkownika, operator BLIKA oraz sklep, terminal albo bankomat. Brzmi skomplikowanie? Od strony technicznej rzeczywiście sporo dzieje się w tle, ale całość trwa zwykle kilka sekund. Zobaczmy, jak to działa.
Tak naprawdę kod BLIK jest tylko narzędziem, które łączy konkretną płatność z aplikacją bankową właściciela rachunku. Jest przy tym bardzo wygodny. Możesz wygenerować kod i podać go na przykład dziecku stojącemu przy kasie, a następnie zatwierdzić płatność we własnej aplikacji. Sklep od razu otrzymuje potwierdzenie, że transakcja została zaakceptowana, więc nie musi czekać na klasyczny przelew ani sprawdzać rachunku przed wydaniem towaru. Trzeba jednak podawać kod wyłącznie zaufanej osobie oraz dokładnie sprawdzić kwotę i rodzaj operacji przed jej zatwierdzeniem. Po pierwsze nie podawaj kodu przypadkowym osobom, po drugie, zawsze kontroluj, jakie kwoty zatwierdzasz w aplikacji.
Jak działa kod BLIK?
Kod BLIK to jednorazowy, sześciocyfrowy ciąg generowany po uruchomieniu odpowiedniej funkcji w aplikacji bankowej. Jest ważny przez dwie minuty. Po tym czasie wygasa i nie da się go wykorzystać do rozpoczęcia nowej operacji. Jeśli nie zdążysz go wpisać, po prostu generujesz kolejny kod.
Skąd właściwie bierze się kod BLIK? Nie jest on przypadkową liczbą wymyślaną przez aplikację w telefonie. Kody są generowane i zarządzane central centralnie przez Polski Standard Płatności, czyli operatora systemu BLIK. Każdy kod jest unikalny i zostaje tymczasowo przypisany do użytkownika korzystającego z aplikacji danego banku.
Kod nie zawiera numeru rachunku, numeru karty, hasła do bankowości ani informacji o stanie konta. Nie działa również jak tradycyjny przelew wpisany na stałe w systemie. Jego zadaniem jest zainicjowanie transakcji, czyli wskazanie systemowi: „ten użytkownik chce właśnie wykonać operację w tym sklepie lub bankomacie”.
Kod BLIK można porównać do jednorazowego identyfikatora. Łączy operację rozpoczętą w sklepie lub bankomacie z aplikacją bankową użytkownika, ale sam w sobie nie jest pieniądzem ani numerem rachunku.
W większości przypadków wpisanie kodu nie kończy płatności. Na telefonie pojawia się prośba o autoryzację, czyli potwierdzenie, że rzeczywiście chcesz wykonać daną operację. Widzisz jej kwotę i rodzaj, a następnie zatwierdzasz ją w sposób wymagany przez bank: PIN-em aplikacji, odciskiem palca, rozpoznaniem twarzy albo inną ustawioną metodą.
Co dzieje się po wpisaniu kodu BLIK?
Załóżmy, że kupujesz buty w sklepie internetowym. Wybierasz BLIK, generujesz kod w aplikacji bankowej i wpisujesz go na stronie płatności. Sklep nie łączy się wtedy bezpośrednio z twoim telefonem ani nie otrzymuje dostępu do rachunku. Informacja o planowanej płatności trafia przez operatora płatności do systemu BLIK.
Operację obsługuje również agent rozliczeniowy, czyli pośrednik obsługujący płatności sklepu. Taką funkcję pełnią między innymi systemy wykorzystywane przez bramki płatnicze. Pośrednik przekazuje informację o kwocie i miejscu transakcji, a system BLIK na podstawie kodu ustala, do którego banku należy skierować zapytanie.
- Generujesz kod w aplikacji bankowej.
- Wpisujesz go w sklepie, terminalu albo bankomacie.
- System łączy kod z twoim bankiem i przekazuje szczegóły operacji.
- Bank pokazuje transakcję w aplikacji i prosi o jej zatwierdzenie.
- Po akceptacji bank sprawdza rachunek, dostępne środki i limity.
- Sklep albo bankomat otrzymuje informację, czy operacja została zaakceptowana.
Dopiero po zatwierdzeniu środki zostają pobrane albo zablokowane na rachunku zgodnie z zasadami danej transakcji. Pieniądze nie przechodzą przez telefon. Smartfon pełni rolę narzędzia, dzięki któremu wydajesz bankowi polecenie i potwierdzasz swoją decyzję. Właściwe rozliczenie odbywa się pomiędzy bankiem, systemem płatniczym, agentem rozliczeniowym oraz odbiorcą.
Podobnie działa wypłata z bankomatu. Wybierasz opcję BLIK, podajesz kwotę i wpisujesz kod. Bankomat wysyła żądanie wypłaty, a aplikacja bankowa pokazuje szczegóły operacji. Po twojej akceptacji bank sprawdza saldo oraz limit wypłat i przekazuje zgodę. Dopiero wtedy urządzenie wydaje gotówkę.
Bankomaty zbliżeniowe istnieją i część z nich pozwala wypłacać pieniądze kartą, telefonem albo zegarkiem z NFC. Nie każde urządzenie obsługuje jednak tę funkcję. BLIK umożliwia wypłatę bez karty również w bankomacie, który udostępnia wypłatę kodem.
Jeżeli zależy ci przede wszystkim na instrukcji wykonania zakupów, a nie na technicznym mechanizmie działającym w tle, przeczytaj poradnik wyjaśniający, co to znaczy płacić BLIKIEM.
Czy każdy rodzaj BLIKA działa tak samo?
Nie. Sześciocyfrowy kod jest najbardziej rozpoznawalnym elementem BLIKA, ale nie korzysta z niego każda usługa działająca pod tą nazwą. Inaczej wygląda płatność kodem, inaczej płatność zbliżeniowa, a jeszcze inaczej przelew na numer telefonu.
Płatność kodem BLIK
W tym wariancie generujesz kod i wpisujesz go na stronie internetowej, terminalu lub w bankomacie. Następnie sprawdzasz szczegóły operacji i zatwierdzasz ją w aplikacji bankowej. To właśnie ten mechanizm opisaliśmy powyżej.
BLIK zbliżeniowy
Przy płatności zbliżeniowej nie przepisujesz sześciu cyfr. Telefon komunikuje się z terminalem za pomocą NFC, czyli technologii działającej na niewielką odległość. Musisz wcześniej włączyć usługę w aplikacji obsługującego ją banku i ustawić odpowiednią aplikację jako domyślną metodę płatności zbliżeniowych.
Przelew BLIK na telefon
W tym przypadku również nie generujesz kodu. Wybierasz numer telefonu odbiorcy, podajesz kwotę i zatwierdzasz przelew. System ustala, z jakim rachunkiem został powiązany wskazany numer, a pieniądze trafiają do odbiorcy bez wpisywania jego numeru konta. Cały mechanizm opisujemy w artykule: co to jest przelew BLIK na telefon.
Wpłata i wypłata w bankomacie
Bankomat albo wpłatomat musi obsługiwać BLIKA, a odpowiednia funkcja musi być dostępna w aplikacji twojego banku. Kod pozwala urządzeniu przesłać do banku żądanie dotyczące konkretnej operacji. Po jej zatwierdzeniu bankomat wydaje gotówkę, a wpłatomat przyjmuje pieniądze i przekazuje informację o wpłacie.
Niezależnie od rodzaju operacji obowiązuje jedna zasada: przed zatwierdzeniem sprawdź, co dokładnie akceptujesz. Kod może zostać wykorzystany przez oszusta do rozpoczęcia zakupów albo wypłaty z bankomatu, jeśli dobrowolnie mu go przekażesz. Dlatego osobno wyjaśniamy, jak wygląda oszustwo na BLIK i dlaczego wiadomość od znajomego z prośbą o kod należy potwierdzić innym kanałem.
Jak działa BLIK? Kod rozpoznaje użytkownika i łączy jego aplikację bankową z operacją rozpoczętą w sklepie lub bankomacie. Bank sprawdza możliwość jej wykonania, a ty podejmujesz ostateczną decyzję. Cała technologia działająca w tle sprowadza się więc dla użytkownika do trzech czynności: wygeneruj kod, sprawdź szczegóły i zatwierdź.
